Projekt "Trzej Starcy"
Zrealizowane we współpracy z Ośrodkiem "Pogranicze - sztuk, kultur, narodów"
10 czerwca - Święto "Trzej Starcy Zapraszają "
Podsumowanie realizacji projektu edukacyjnego o wielokulturowości sejneńszczyzny finansowanego przez Bankową Fundację im. L. Kroneneberga, realizowanego przy współpracy z Ośrodkiem "Pogranicze - sztuk, kultur, narodów" w Sejnach przez uczniów klasy II a, II b, II c, III a, III b, V c oraz nauczycieli: Beatę Wiśniewską, Barbarę Buchowską, Joannę Mackiewicz, Celinę Masianis, Bogusławę Borowską, Dorotę Fiećko, Elżbietę Doroszko, Sylweriusza Sas, Renatę Czeszkiewicz
O projekcie
Sejneńszczyzna jest jednym z niewielu regionów w Polsce, gdzie od zawsze żyją ze sobą po sąsiedzku ludzie z różnych tradycji narodowościowych, religijnych, językowych i kulturowych. Program "Trzej Starcy" opierał się na rocznej pracy z dziećmi w szkole i poza nią i obejmował tematykę, która pozwoliła dzieciom na nowo odkryć i inaczej spojrzeć na miejsce swojego zamieszkania. Tytuł projektu odwołuje się do legendy związanej z przybyciem do Sejn trzech starców, którzy założyli osadę ściągając osadników z trzech stron - Mazowszan, Litwinów i Rusinów, którym w późniejszym czasie w tworzeniu i rozwoju miasta dopomagali także Żydzi, a kolorytu dodawali Cyganie. Tak więc zanurzenie w tematyce wielokulturowości i jej dziedzictwa staje się w projekcie istotą naszej pracy z dziećmi.
Innowacyjne w tym programie były już same formy pracy z dziećmi, treści im przekazywane, a także narzędzia do realizacji. Były to warsztaty artystyczne, podróże po ważnych kulturowo lub historycznie miejscach, spotkania z ludźmi, którzy stali się dla dzieci przewodnikami po wieloklturowych Sejnach. Dzieci odkrywały świat Litwinów sejneńskich, świat Rosjan Staroobrzędowców, świat Żydów sejneńskich, świat Cyganów, świat Polaków.
Każdy temat realizowany był w trzech formach: warsztatów artystycznych wprowadzających w daną problematykę w Ośrodku Pogranicze, zajęć w "gniazdkach" na bazie szkoły, utrwalających pierwsze zdobyte wiadomości, zajęć zajęć praktycznychna w środowisku charakterystycznym dla danej grupy narodowościowej.
W projekcie wzięły udział dzieci polskie, litewskie i Rosjan staroobrzędowców. Program realizowało około 150 uczniów, a adresatami stała się cała społeczność szkolna, rodzice, władze miasta, gminy i powiatu oraz społeczność lokalna, w tym uczniowie z zaprzyjaźnionych szkół.
Projekt realizowany był pod opieką Ośrodka "Pogranicze - sztuk, kultur, narodów" w Sejnach z udziałem wybitnych animatorów edukacji międzykulturowej.
Podsumowanie projektu odbyło się w trakcie Święta "Trzej Starcy zapraszają", gdzie dzieci zaprezentowały efekt rocznej pracy w formie: kroniki i słownika projektu, pieśni i tańców, poezji i pisarzy projektu, dzieł plastycznych. Uroczystość uświetniły występy zaproszonych gości współrealizujących projekt.
klasa III a, wych. Celina Masianis
klasa II a, wych. Beata Wisniewska
klasa II c, wych. Joanna Mackiewicz
klasa III b, wych. Bogusława Borowska
klasa II b, wych. Barbara Buchowska
Świat Polaków - występ Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca Sejny z Ośrodka Kultury w Sejnach
Świat Polaków - występ klasy II c
Świat Staroobrzędowców - występ klasy V c
Świat Staroobrzędowców - występ klasy III b
Świat Cyganów - występ z Adamem Kozłowskim klasy II b i V c
Świat Litwinów - występ zespołu uczniów ze Szkoły Podstawowej z Litewskim Językiem Nauczania w Sejnach
Świat Litwinów - występ klasy II a
Świat Żydów - występ Kapeli Klezmerskiej z Ośrodka "Pogranicze - sztuk, kultur, narodów" w Sejnach i klasy III a, V c
Świat Polaków - Zakończenie Święta
Publikacja - efekt pracy realizacji Projektu "Trzej Starcy"
Świat Cyganów
- 24 maja - Warsztaty w Muzeum Okręgowym w Suwałkach, klasa V c Dorpota Fiećko
- 24 maja - Warsztaty w Muzeum Okręgowym w Suwałkach, klasa III b Bogusława Borowska
- 19 maja - Warsztaty w Muzeum Okręgowym w Suwałkach, klasa III a Celina Masianis
- 18 maja- Warsztaty w Muzeum Okręgowym w Suwałkach, klasa II b Barbara Buchowska
- 16 maja - Warsztaty w Muzeum Okręgowym w Suwałkach, klasa III b Bogusława Borowska
- 15 maja - Warsztaty w Muzeum Okręgowym w Suwałkach, klasa II a Beata Wiśniewska
Świat Polaków
- 29 maja - Warsztaty rękodzieła ludowego, klasa II a Beata Wiśniewska, II b - Barbara Buchowska, prowadzenie Boguslawa Dźwilewska
- 13 maja - Warsztaty w Grudziewszczyźnie, klasa V c Dorota Fiećko
- 11 maja - Odzwiedzenie Klasztoru w Sejnach, II a - Beata Wiśniewska, III a - Celina Masianis
- 10 maja - Odzwiedzenie Klasztoru w Sejnach, II c - Joanna Mackiewicz, III b - Bogusława Borowska, V c - Doorta Fiećko
- 28 kwietnia - Warsztaty w Ośroku Kultury w Sejnach, klasa II c - Joanna Mackiewicz, III b - Bogusława Borowska, V c - Dorota Fiećko
- 27 kwietnia - Warsztaty w Ośroku Kultury w Sejnach, klasa II a - Beata Wiśniewska, klasa II b - Barbara Buchowska, klasa III a - Celina Masianis
klasa III a
klasa II a
- 24 kwietnia - Wycieczka do Muzeum Ziemi Sejneńskiej, II c - Joanna Mackiewicz, II a - Beata Wiśniewska, V c - Dorota Fiećko
klasa II a
klasa V c, klasa III a
Świat Żydów
- 3 marca - Warsztaty klasy II b, wych. Barbara Buchowska w "Pograniczu" w ramach Programu "Trzej Starcy"
- 2 marca - Warsztaty klasy III a, wych. Celina Masianis w "Pograniczu" w ramach Programu "Trzej Starcy"
- 1 marca - Warsztaty klasy III b, wych. Bogusława Borowska w "Pograniczu" w ramach Programu "Trzej Starcy"
- 28 marca - Warsztaty klasy V c, wych. Dorota Fiećko w "Pograniczu" w ramach Programu "Trzej Starcy"
Świat Staroobrzędowców
- 18 stycznia - Realizacja Projektu "Trzej Starcy" - warsztaty pieśni i tańca z zespołem "Riabina" w Gabowych Grądach" III b - Bogusława Borowska, III a - Celina Masianis
- 17 stycznia - Realizacja Projektu "Trzej Starcy" - warsztaty pieśni i tańca z zespołem "Riabina" w Gabowych Grądach" II c - Joanna Mackiewicz, II b - Barbara Buchowska
- 16 stycznia - Realizacja Projektu "Trzej Starcy" - warsztaty pieśni i tańca z zespołem "Riabina" w Gabowych Grądach" II a - Beata Wiśniewska, V c - Dorota Fiećko
Warsztaty w Gabowych Grądach
- 16 stycznia - Realizacja Projektu "Trzej Starcy" - warsztaty w Ośrodku "Pogranicze" w Sejnach klasy II c"Świat staroobrzędowców", wych. Joanna Mackiewicz
- 12 stycznia - Realizacja Projektu "Trzej Starcy" - warsztaty w Ośrodku "Pogranicze" w Sejnach klasy III a "Świat staroobrzędowców", wych. Celina Masianis
- 11 stycznia - Realizacja Projektu "Trzej Starcy" - warsztaty w Ośrodku "Pogranicze" w Sejnach klasy III b"Świat staroobrzędowców", wych. Bogusława Borowska
- 10 stycznia - Realizacja Projektu "Trzej Starcy" - warsztaty w Ośrodku "Pogranicze" w Sejnach klasy II b "Świat staroobrzędowców", wych. Barbara Buchowska
- 5 stycznia - Realizacja Projektu "Trzej Starcy" - warsztaty w Ośrodku "Pogranicze" w Sejnach klasy II a "Świat staroobrzędowców", wych. Beata Wiśniewska
- 4 stycznia - Realizacja Projektu "Trzej Starcy" - warsztaty w Ośrodku "Pogranicze" w Sejnach klasy V c "Świat staroobrzędowców", wych. Dorota Fiećko
Świat Litwinów
- 6 grudnia - Realizacja Projektu "Trzej Starcy"- warsztaty klasy V c, wych. Dorota Fiećko w Domu Litewskim w Sejnach, prowadzenie Aldona Wojciechowska
- 5 grudnia - Realizacja Projektu "Trzej Starcy", - warsztaty klasy II b, wych. B. Buchowska w Domu Litewskim w Sejnach, prowadzenie Irena Bernecka
- 5 grudnia - Realizacja Projektu "Trzej Starcy" - warsztaty klasy II b, wych. Barbara Buchowska w Domu Litewskim w Sejnach, prowadzenie Irena Bernecka
- 5 grudnia - Realizacja Projektu "Trzej Starcy", warsztaty klasy II a, wych. B. Wiśniewska w Domu Litewskim w Sejnach, prowadzenie Irena Bernecka
- 25 listopada - Realizacja Programu "Trzej Starcy" Świat Litwinów, klasa II c nauczyciel: Joanna Mackiewicz
Warsztaty w Pograniczu
- 24 listopada - Realizacja Programu "Trzej Starcy" Świat Litwinów, klasa II b nauczyciel: Barbara Buchowska
Warsztaty w Pograniczu
- 17 listopada - Realizacja Programu "Trzej Starcy" Świat Litwinów, klasa III a nauczyciel: Celina Masianis
warsztaty w Ośrodku "Pogranicze - sztuk, kultur, narodów" w Sejnach
efekt wspólnej pracy
- 16 listopada - Realizacja Programu "Trzej Starcy" Świat Litwinów, klasa III b nauczyciel: Bogusława Borowska
efekt wspólnej pracy
- 9 listopada - Realizacja Programu "Trzej Starcy" Świat Litwinów, klasaV c nauczyciel: Dorota Fiećko
Warsztaty z panią Bożeną Szroeder
Efekt pracy - maski
- 7 listopada - Realizacja Programu "Trzej Starcy" Świat Litwinów, klasa II a nauczyciel: Beata Wiśniewska
Warsztaty z panem Wiesławem Szumskim
Warsztaty z Panią Bożeną Szroeder
Efekt wspólnej pracy - maski
Z przyjemnością informujemy, że Zarząd Fundacji Bankowej im. Leopolda Kronenberga w Warszawie rozpatrzył pozytywnie nasz wniosek opracowany przez Elżbietę Doroszko, Dorotę Fiećko, Beatę Wiśniewską, Renatę Czeszkiewicz przy współpracy z Bożeną Szroeder z Ośrodka "Pogranicze - sztuk, kultur, narodów" w Sejnach na realizację Projektu "Trzej Starcy" i przyznał dotację w wysokości 15 000,00 zł.
Projekt będzie realizowany od 17 października 2005 r. do 15 czerwca 2006 r. przez klasy:
- II a - Beata Wiśniewska
- II b - Barbara Buchowska
- II c - Joanna Mackiewicz
- III a - Celina Masianis
- III b - Bogusława Borowska
- V c - Dorota Fiećko
Szkoła Podstawowa w Sejnach w roku ubiegłym podjęła współpracę z Ośrodkiem "Pogranicze - sztuk, kultur, narodów" w Sejnach. Współpraca ta dotyczyła edukacji regionalnej i opierała się głównie na problematyce wielokulturowości, przeszłości i dziedzictwa kulturowego miejsca. Równocześnie Ośrodek "Pogranicze" zaprosił nauczycieli naszej szkoły do udziału w zajęciach "Akademii Nauczycieli Pogranicza", w ramach której nauczyciele biorą udział w wykładach i warsztatach praktycznych podejmujących tematykę dziedzictwa wielokulturowego a jednocześnie zdobywają wiedzę na temat innowacyjnych, awangardowych form pracy z dziećmi. Zdobyte doświadczenia i wiedza zainspirowały nas do stworzenia swoich autorskich programów edukacji regionalnej z dziećmi.
Program "Trzej Starcy" opiera się na rocznej pracy z dziećmi w szkole i poza szkołą i obejmuje tematykę, która pozwoli dzieciom na nowo odkryć i inaczej spojrzeć na miejsce swojego zamieszkania. Sejneńszczyzna jest jednym z niewielu regionów w Polsce, gdzie od zawsze żyją ze sobą po sąsiedzku ludzie z różnych tradycji narodowościowych, religijnych, językowych i kulturowych. Tytuł projektu odwołuje się do legendy związanej z przybyciem do Sejn trzech starców, którzy założyli osadę ściągając osadników z trzech stron - Mazowszan, Litwinów i Rusinów, którym w późniejszym czasie w tworzeniu i rozwoju miasta dopomagali także Żydzi a kolorytu dodawali Cyganie. Tak więc zanurzenie w tematyce wielokulturowości i jej dziedzictwa stanie się istotą naszej pracy z dziećmi. Innowacyjne będą w tym programie już same formy pracy z dziećmi, treści, które im przekażemy a także narzędzia do realizacji. Będą to więc warsztaty artystyczne - ceramiczne, tkackie, teatralne, starej pieśni i tańca (zwane przez nas "gniazdkami"), podróże po ważnych kulturowo lub historycznie miejscach, spotkania z ludźmi, którzy staną się dla dzieci przewodnikami po wieloklturowych Sejnach, a także inne formy pracy.
Fazy projektu i terminy ich realizacji:
"Trzej Starcy" to projekt realizowany w ciągu rocznego planu w szkole i poza nią.
Tematyka - Sejny dawniej i dzisiaj. Odkrywać będziemy z dziećmi:
- świat Litwinów sejneńskich - listopad
- świat Rosjan Staroobrzędowców - grudzień, styczeń
- świat Żydów sejneńskich - luty, marzec
- świat Cyganów - kwiecień
- świat Polaków - maj
Inni partnerzy uczestniczący w realizacji projektu:
Szkoła Podstawowa w Sejnach od wielu lat współpracuje z Ośrodkiem "Pogranicze - sztuk, kultur, narodów", który stanie się dla nas głównym partnerem tego projektu. Ośrodek podjął się prowadzenia na bazie swoich pracowni artystycznych zajęć z dziećmi. Uczestniczyć będą w projekcie pracownicy Ośrodka - fachowcy w poszczególnych dziedzinach - instruktorzy, teatralni, plastyczni, muzyczni. Udział Ośrodka zaplanowany jest w ciągu trwania całego projektu.
Realizując tematykę o Cyganach - Romach nawiążemy współpracę z Romską Szkołą Parafialną w Suwałkach. Dom Litewski w Sejnach, z którym współpracujemy od wielu lat, dopomoże nam w realizacji tematów litewskich. Zamierzamy nawiązać współpracę ze Stowrzyszeniem Staroobrzędowców w Polsce i powstałym w 2005 r. Muzeum Ziemi Sejneńskiej w Sejnach.
Szczegółowy opis projektu "Trzej Starcy"
Projekt "Trzej Starcy" to projekt edukacyjny angażujący dzieci szkoły podstawowej w odkrywanie i poznawanie na nowo miejsca swojego zamieszkania i jego mieszkańców. Sejny dzisiaj - to miasto zamieszkałe przez Polaków, Litwinów i Rosjan Staroobrzędowców. Zauważalnym jest brak podstawowej wiedzy na temat odmienności kultury swoich sąsiadów. Niewiele też wiemy na temat swojego miasta i jego przeszłości. Koniecznym jest więc proces edukacji nastawionej na poznawanie sąsiadów, historii, dziedzictwa już od najmłodszych lat. Koniecznym jest również kształtowanie w dzieciach poczucia dumy i przynależności do miejsca.
Sejny to region przez wiele lat dewastowany społecznie i kulturowo, a w dniu dzisiejszym bez perspektyw na ciekawe życie. Młodzi ludzie opuszczają to miejsce nie widząc szans na godne życie. Dlatego założona przez nas edukacja wczesnoszkolna stać się może przyczynkiem do innego spojrzenia na miejsce. Jeśli dzieci poznają historię swoich sąsiadów Litwinów i Starowierów, a także mieszkańców nieistniejącego już dawno żydowskiego miasta, jeśli poznają wybitne postaci związane z miastem, jeśli poznają historię wszystkich świątyń, jeśli zrozumieją zawirowania historyczne związane z tym miejscem, wyrobi to w nich, mamy nadzieję, silną więź emocjonalną z miejscem, która stanie się wyznacznikiem tożsamości tych dzieci. Budowana przez nas i zaszczepiona ciekawość sąsiadów wpłynie również na ich zrozumienie, a poznanie, w efekcie, wykształci w dzieciach tolerancję na inność. W projekcie wezmą udział dzieci polskie, litewskie i starowierskie z naszej szkoły. Będzie to sześć grup po około 25 uczniów klas I - V. Realizować program będzie około 150 uczniów, a adresatami stanie się cała społeczność szkolna - ok. 600 osób, rodzice, władze miasta, gminy i powiatu oraz społeczność lokalna, w tym uczniowie z zaprzyjaźnionych szkół. Projekt realizowany będzie pod opieką Ośrodka "Pogranicze - sztuk, kultur narodów" w Sejnach z udziałem wybitnych animatorów edukacji międzykulturowej.
Program realizowany będzie w ciągu roku szkolnego 2005/2006. W trakcie warsztatów praktycznych w Ośrodku "Pogranicze dzieci będą pracowały w pracowniach: historycznej, ceramicznej, starej pieśni i tańca, pod opieką specjalistów, co będzie wstępem do pracy z dziećmi na cotygodniowych zajęciach pozalekcyjnych zwanych przez dzieci "Gniazdkami" prowadzonych przez nauczycieli ze Szkoły Podstawowej w Sejnach. Ważne jest również, aby dzieci praktykowały i zdobywały nowa wiedzę i umiejętności w środowiskach charakterystycznych danym środowiskom narodowościowym. Pracy tej towarzyszyć muszą podróże, jeśli np. poznawać będziemy Rosjan Staroobrzdowców konieczny jest wyjazd do cerkwi - molenny, która znajduje się kilkanaście kilometrów od Sejn. Ważnym dla nas jest spotykanie dzieci z ciekawymi ludźmi kultury, bądź przedstawicielami różnych społeczności. Chcemy, aby to członkinie zespołu "Riabina" uczyły dzieci pieśni starowierskich, a nie śpiewniki lub podręczniki. Te podane przez nas przykłady wskazują, że ważne jest dla nas dawanie dzieciom możliwości poznawania przez praktykowanie. Ważne jest dla nauczycieli nowe spojrzenie na nauczanie o wielokulturowości, które stanowić może wzór dla innych nauczycieli pracujących na pograniczach Polski. Zdobyte przez nas doświadczenia być może wpłyną na uwzględnienie w podręcznikach i programach szkolnych edukacji regionalnej w poszerzonym wymiarze.
Przewidujemy nawiązanie współpracy z innymi szkołami na różnych pograniczach, dzięki czemu powstaną wzorcowe cykle programowe obejmujące edukację regionalną, ze szczególnym spojrzeniem na element wielokulturowości.
Projekt "Trzej Starcy" realizowany przez nauczycieli, instruktorów, animatorów edukacji wielokulturowej zaangażowanych w pracę na rzecz powstającego Stowarzyszenia Nauczycieli "Bez Granic", pod którego patronatem rozszerzymy naszą działalność i które, mamy nadzieję, stanie się stowarzyszeniem lobbującym na rzecz pomijanej dotychczas edukacji wielokulturowej.
Każdy temat realizowany będzie w trzech formach:
- warsztatów artystycznych wprowadzających w daną problematykę w Ośrodku Pogranicze (wprowadzenie w tematykę, zajęcia w oparciu o pracownie artystyczne, projekcje filmowe),
- praktycznych zajęć w środowisku charakterystycznym dla danej grupy narodowościowej (przykładowo: Szkoła Romska w Suwałkach, molenna Staroobrzędowców w Gabowych Grądach, Dom Litewski w Sejnach, Izba Tradycji sejneńskich Zofii i Franciszka Kubraków w Grudziewszczyźnie pod Sejnami, Muzeum Ziemi Sejneńskiej, Biała Synagoga w Sejnach),
- cotygodniowe zajęcia w "Gniazdkach" pod kierunkiem nauczycieli na bazie szkoły (przykładowo: warsztaty pieśni Starowierów z członkiniami zespołu "Riabina", spotkanie z muzykami z Kapeli Klezmerskiej z Sejn, warsztaty pieśni).
Podsumowanie projektu odbędzie się w trakcie Święta pt.: "Trzej Starcy zapraszają", gdzie dzieci zaprezentują efekt rocznej pracy w formie: kroniki, słownika projektu i mapy miasta, pieśni i tańców projektu, poezji i pisarzy projektu, dzieł plastycznych projektu.
Marzeniem naszym jest również przygotowanie publikacji, która z jednej strony będzie dokumentacją i opisem projektu, z drugiej zaś gotowym scenariuszem pracy nad tematyką wielokulturowości dla innych nauczycieli.